Veen: Veense Put

De Veense Put is van oorsprong een recreatiegebied. In de loop van de jaren is er steeds meer bebouwing gekomen en zijn mensen er permanent gaan wonen. Hierdoor is een situatie ontstaan waarbij een deel van de bebouwing en het gebruik niet past binnen de huidige regels. 

De gemeente Altena werkt daarom samen met onder andere met Rijkswaterstaat, de Provincie Noord-Brabant en Vereniging Veense Put aan een toekomstbestendige situatie. Het doel is om duidelijkheid te bieden over wat in de toekomst wel en niet mogelijk is en om bestaande situaties waar mogelijk te normaliseren. Daarom worden met diverse partijen afspraken gemaakt. Al deze afspraken worden uiteindelijk vertaald naar nieuwe regels in het omgevingsplan, waarmee duidelijk wordt wat wel en niet mag binnen het plassengebied. 

De Veense Put is een bijzonder gebied. Het ligt buitendijks en verschillende overheden hebben er regels en verantwoordelijkheden. Daarom zijn naast de gemeente onder andere het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Rijkswaterstaat, de provincie Noord-Brabant en Waterschap Rivierenland betrokken.

De gemeente werkt stap voor stap toe naar nieuwe regels voor het gebied. Het Gebiedsgericht Omgevingsprogramma Veense Put vormt het beleidsmatige kader. De juridisch bindende regels worden vervolgens uitgewerkt in het omgevingsplan. 

Een complexe opgave

Het maken van de afspraken kost tijd en is ingewikkeld. Dit komt omdat er verschillende partijen betrokken zijn bij de Veense Put, met elk hun eigen belangen en regels: het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Provincie Noord-Brabant, Rijkswaterstaat, Waterschap Rivierenland, de Vereniging Veense Put en de individuele kaveleigenaren. Met al deze partijen zijn we in gesprek en worden aanvullende afspraken gemaakt.

Eenmalige kans

De Veense Put ligt buitendijks in een door het Rijk aangewezen "Beperkingengebied". Dit betekent dat er regels gelden vanuit het Rijk. Sinds februari 2025 zijn de regels voor buitendijks wonen strenger geworden. Omdat het traject voor de Veense Put al vóór die tijd was gestart, is het project onder het overgangsrecht geplaatst. Dit betekent dat Rijkswaterstaat de gemeente de tijd geeft tot 1 januari 2035 om het omgevingsplan te wijzigen. In dit omgevingsplan kan bebouwing worden genormaliseerd en het permanent wonen, onder voorwaarden, worden geregeld. Rijkswaterstaat biedt hiermee een eenmalige kans voor een structurele oplossing voor kaveleigenaren en gebruikers van recreatiegebied Veense Put. Na 1 januari 2035 doet deze kans zich niet meer voor. 

Permanent wonen op de Zuidelijke landtong

De gemeente werkt toe naar een situatie waarin eigenaren op de Zuidelijke landtong, onder voorwaarden, kunnen kiezen voor een woonfunctie.  Eigenaren van kavels die aan de voorwaarden voldoen, kunnen de bestemming ‘seizoensrecreatie’ omzetten naar ‘wonen’. 

Welke voorwaarden precies gelden, wordt verder uitgewerkt in het omgevingsplan en in de maatwerkafspraken met onder andere Rijkswaterstaat. 

Kwaliteitsverbetering van het landschap

Wanneer er in het buitengebied wordt gebouwd, is het vanuit de regels van de provincie verplicht een investering te doen in de kwaliteitsverbetering van het landschap. Voor de Veense Put is de afspraak met de provincie dat kaveleigenaren die voor ‘wonen’ kiezen een nader te bepalen percentage van de waardestijging van de grond moeten afdragen voor kwaliteitsverbetering van het landschap. Dit bedrag komt in een kwaliteitsfonds. Daarmee wordt de landschappelijke kwaliteit op de Veense Put verbeterd. 

De gemeenteraad heeft op 28 oktober 2025 het programmakader voor de Veense Put vastgesteld. In het programmakader staat in grote lijnen de toekomstige ontwikkeling van het gebied.

Het college heeft vervolgens het Gebiedsgericht Omgevingsprogramma Veense Put uitgewerkt. In het programma staan de ontwikkelrichting per deelgebied, de voorwaarden voor normalisatie en permanente bewoning en de kaders voor de landschappelijke kwaliteitsverbetering. Het programma vormt de basis voor de volgende stap: het uitwerken van het omgevingsplan.

Van omgevingsprogramma naar omgevingsplan

De volgende stap is het tot in detail uitwerken van alle juridische regels voor in het omgevingsplan. Hiervoor is nog veel overleg nodig met Rijkswaterstaat en de provincie. Daarnaast moeten er maatwerkafspraken worden gemaakt. Hier is veel tijd voor nodig. Zodra alle details zijn uitgewerkt, legt de gemeente een ontwerp-omgevingsplan ter inzage. Kaveleigenaren en omwonenden ontvangen dan een uitnodiging om het ontwerp-omgevingsplan te bekijken en hierop te reageren. Kaveleigenaren van de Zuidelijke landtong maken dan de keuze of ze de bestemming van hun grond omzetten naar ‘wonen’. Daarna wordt het definitieve omgevingsplan gemaakt.