Nuchter opvoeden

Samen helpen we pubers veilig opgroeien

Pubers opvoeden is een mooie, maar soms ook lastige taak. In deze fase zoeken jongeren meer vrijheid, willen ze erbij horen en komen ze in aanraking met allerlei verleidingen, zoals alcohol, vapes en sociale media. Ouders kunnen hun kind niet overal voor beschermen, maar hebben wel veel invloed door betrokken te blijven, grenzen te stellen en in gesprek te gaan. Juist door op tijd aandacht te geven aan lastige keuzes, help je je kind om sterker en weerbaarder op te groeien. 

Opvoeden is niet altijd makkelijk. Zeker niet in een tijd waarin sociale media een grote rol spelen in het leven van pubers. Via hun telefoon staan jongeren de hele dag in contact met vrienden, zien zij filmpjes en nieuws en ontdekken zij wat er in de wereld gebeurt. Dat kan leuk en leerzaam zijn, maar brengt ook risico’s met zich mee, zoals online pesten, groepsdruk, ongewenst contact en te weinig slaap. Daarom is aandacht voor sociale media een gewoon onderdeel van opvoeden geworden. Met open gesprekken, duidelijke afspraken en oprechte interesse helpt u uw kind om veilig en verstandig met sociale media om te gaan. Kleine stappen kunnen al een groot verschil maken. 

Wat kunt u als ouder doen?

Toon interesse in wat uw kind online doet.

Vraag welke apps uw kind gebruikt, wat het daar leuk aan vindt en met wie het contact heeft. Als u rustig luistert en niet meteen oordeelt, voelt uw kind zich eerder veilig om ook lastige ervaringen met u te delen. 

Blijf in gesprek.

Alleen controleren werkt vaak minder goed dan samen praten. Ouders helpen hun kind het meest door betrokken te zijn, vragen te stellen en mee te denken. 

Maak duidelijke afspraken.

Spreek samen af wanneer de telefoon uitgaat, of de mobiel mee mag naar de slaapkamer en welke apps wel of nog niet gebruikt worden. Afspraken werken vaak beter als u ze op tijd maakt, voordat iets een vaste gewoonte wordt.

Kijk naar balans, niet alleen naar tijd.

Het gaat niet alleen om het aantal uren online, maar ook om de invloed op slaap, school, bewegen, ontspanning en contact in het echte leven. 

Let op wat past bij de leeftijd van uw kind.

De Rijksoverheid adviseert om sociale media zoals Instagram en TikTok het liefst pas vanaf 15 jaar te gebruiken. Ook wordt aangeraden eerst ervaring op te doen met chatapps, zoals WhatsApp of Signal. Leeftijdsadviezen van sociale media, Kijkwijzer en Gamewijzer kunnen helpen bij het maken van passende keuzes. 

Praat over privacy en veilig gedrag online.

Bespreek wat uw kind wel en niet deelt op internet. Leg uit waarom privacy-instellingen belangrijk zijn en dat niet iedereen online is wie hij of zij zegt te zijn. 

Leer uw kind kritisch kijken.

Niet alles wat online staat is waar. Door samen te praten over berichten, filmpjes, trends en influencers leert uw kind beter nadenken over wat het ziet en deelt. 

Geef zelf het goede voorbeeld.

Leg uw eigen telefoon ook eens weg, bijvoorbeeld tijdens het eten of een gesprek. Kinderen kijken naar het gedrag van hun ouders en nemen dat vaak over. 

Blijf rustig als er iets misgaat.

Krijgt uw kind te maken met online pesten, bedreiging, misleiding of het delen van foto’s zonder toestemming? Probeer dan kalm te blijven en niet meteen boos te worden. Een rustige en steunende reactie helpt uw kind vaak meer dan straf. 

Zoek hulp als dat nodig is.

U hoeft problemen niet alleen op te lossen. Er zijn organisaties die ouders en jongeren kunnen helpen bij vragen of vervelende ervaringen online. 

Als ouder wilt u het beste voor uw kind. Maar hoe doet u dat als uw kind opgroeit en te maken krijgt met verleidingen, zoals alcohol en vapes?

Pubers en alcohol

Kinderen drinken vaak al jong alcohol. Thuis, in de sportkantine of bij vriendjes. In Altena zeggen vierdeklassers van middelbare scholen dat ze gemiddeld op 13,5 jaar beginnen met drinken.

Alcohol lijkt gezellig. Maar het is schadelijker dan u denkt, zeker voor kinderen. Praat erover met uw kind en maak afspraken. U heeft als ouder veel invloed. Ook bij pubers.

Waarom is alcohol slecht voor kinderen?

• De gezonde ontwikkeling van het brein wordt verstoord.
• Alcohol zorgt voor ontremming met meer kans op agressie, ongelukken of onveilig vrijen.
• Slechtere schoolprestaties.
• Meer kans op verslaving.
• Veel alcohol drinken kan leiden tot een blackout of een coma.
• Schade aan lever, hart en maag.
• Meer kans op kanker.

Uw voorbeeld telt! Kinderen zien wat u doet. Drinkt u vaak? Dan denken kinderen dat alcohol normaal is. Ze beginnen eerder met drinken en drinken later meer. Meer informatie vindt u op de website Zien Drinken, Doet Drinken.

Vapen onder jongeren

Vapen is op dit moment populair onder jongeren. Steeds meer jongeren gebruiken een vape – soms zelfs al op de basisschool. Maar vapes zijn helaas niet zo onschuldig als ze lijken. Ze kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid.

Daarom is het belangrijk om als ouder goed geïnformeerd te zijn. Gelukkig is er veel duidelijke en betrouwbare informatie beschikbaar. Zo kunt u als ouder uw kind beter begeleiden.

Ondersteuning voor ouders in de gemeente

Heeft u liever persoonlijke ondersteuning voor uzelf of uw kind? Dat kan. Vraag naar de mogelijkheden bij de gemeente Altena via Ons Altena. U kunt ook kijken op:

• Novadic Kentron helpt ouders met voorlichting en advies.
• De GGD helpt ouders met vragen over het opgroeien, de gezondheid en opvoeding van hun kind.

Meer opvoedtips

• Jouw Kind Online: praktische tips over smartphonegebruik, afspraken en online veiligheid.
• Mediawijsheid.nl: informatie en hulpmiddelen voor ouders over mediaopvoeding. Bijvoorbeeld de tool MediaDiamant.  
• Nederlands Jeugdinstituut (NJi): kennis en tips over mediaopvoeding en online ontwikkeling. 
• Helpwanted / Offlimits: hulp en advies bij online grensoverschrijdend gedrag. 
• Helderopvoeden.nl: informatie en algemene opvoedtips, bijvoorbeeld over: alcohol, roken, drugs en gamen.
• NIX18: tips voor ouders om duidelijke afspraken te maken: geen alcohol en niet roken onder de 18 jaar.
• Alcoholinfo.nl:informatie en advies over alcohol en opvoeding, met tips en hulp bij vragen of zorgen.